In het vijfde deel van het Nijdamstra-boek staat de intrigerende levensbeschrijving van Sybren Wiegers Wijnia (Winia) 1815-1853.
Het opmerkelijke aan dit verhaal is dat Sybren qua denkwijze duidelijk verschilde van zijn familieleden en zijn omgeving. Sybren groeide op in een boerenmilieu, maar het boer zijn trok hem niet bijzonder aan. Hij voelde zich meer tot de boeken en de studie aangetrokken. Vooral de astronomie en de wiskunde hadden zijn belangstelling. Wat hij door zelfstudie in deze wetenschappen heeft bereikt, moet fenominaal geweest zijn. Een kleine neerslag van zijn kennis is bewaard gebleven in twee geschriften van zijn hand. In de opstellen over de astronomie komt zijn denkbeeld over de sterrenkunde door de eeuwen heen, aan bod. Zelfs een hoogleraar als prof. Nijland achtte het de moeite ward daarvan kennis te nemen.

Het valt te begrijpen dat zijn familie hem niet begreep. Er kwamen conflicten en die gingen zelfs zo ver dat Sybren zijn naam niet meer als Wijnia schreef, maar als Winia. Zo staat de naam Winia onder de titel ‘mengelwerk’ op één van zijn boekjes.

Hij woonde in Rauwerd. Daar en in de omgeving stond hij als een ‘geleerde’ bekend. Dit blijkt wel uit de getuigenis van een schoolhoofd van Britswerd, die ook aan sterrenkunde deed, tegenover de zoon van Sybren: "Och jongen, jouw vader! Bij hem vergeleken weten we er allemaal niets van!"

Toch kon hij niet van de wetenschap leven. Hij verliet de boerderij en werd schipper, om vervolgens na het overlijden van zijn vader toch weer even boer te worden. Op 37^e jarige leeftijd is hij overleden. Door zijn familie en omgeving is hij nooit begrepen. Daardoor is het te verklaren dat zijn bibliotheek als waardeloos papier voor een appel en een ei werd verkocht. Of de geschreven boekjes nu nog bestaan, is mij niet bekend. In de jaren vijftig heeft de heer Van der Schoot deze boekjes, naar mijn mening, nog wel onder ogen gehad.

Wynja-Page

Fryslân Boppe

klik voor een E-mail reactie